Naar een kaartje van dit gebied

Haaien en potvissen in de Achterhoek. Het is moeilijk om je daar een voorstelling van te maken. Toch hebben ze er ooit rondgezwommen. Daarvan getuigen de haaientanden die in de bodem gevonden zijn. Tot 250 miljoen jaar geleden was er hier ooit zee. Het verdampen van dit water heeft de streek een bodemschat bezorgd: Op een diepte van 700 meter ligt namelijk een dikke zoutlaag van 200 meter. De AKZO in Hengelo maakt er al jaren keukenzout en chemische producten van.
In deze regio is in 1923 ook naar steenkool en aardolie gezocht door de Boormaatschappij Gelria. Door de cirsis in de jaren dertig is het nooit tot exploitatie gekomen, maar tien grenspalen geven nog steeds het gebied aan waarop de maatschappij een claim had gelegd.
Deze wetenswaardigheden zijn te vinden in het aantrekkelijk ingericht Historisch Museum ‘De Scheper’ in Eibergen. Zoals vaker bij dit soort musea is het aantal onderwerpen dat behandeld wordt uitgebreid, maar er is hier niet beknibbeld op ruimte. Bovendien zijn voor het uitbeelden van historische tafereeltjes nu eens goed lijkende poppen gekocht, in plaats van de - elders vaak in musea - afgedankte etalage-exemplaren met afbladderende wangen en ogen. Bij de ingang krijgt de bezoeker een hoofdtelefoon mee die op een groot aantal plaatsen in de muur geprikt kan worden waarna ieder individueel een toelichting te horen krijgt. Voor kinderen is er een soort doorlopend stripverhaal, dat elk onderwerp in vier plaatjes verduidelijkt.
Muntenvondst
Uitgebreid aandacht voor de muntenvondst die een zekere Jan Memelink in 1980 deed bij werkzaamheden aan zijn boerderij in Haarlo. Hij vond toen 1100 munten die in 1295 in een pot in de grond zijn gestopt. Daaronder munten uit Engeland en Ierland. Aangezien de boerderij aan een handelsroute naar Duitsland lag is het waarschijnlijk dat iemand tijdelijk zijn kapitaal in veiligheid wilde brengen, maar nooit meer in de gelegenheid is geweest terug te keren.
In het museum, dat overigens pas een jaar in dit kapitale pand in het centrum gevestigd is, wordt de levenshistorie van twee voormalige inwoners er extra uitgelicht. Eén van hen is de 17e-eeuwse dichter/dominee Willem Sluiter. Hij verwierf onder andere bekenheid door het gedicht ‘Buiten Leven’, waarin hij het leven in de Achterhoek verheerlijkt. Sluiter, die al op jonge leeftijd weduwenaar werd, moest tot tweemaal toe vluchten voor de troepen van de Bisschop van Münster.
Tragisch is ook de levensbeschrijving van de in 1902 geboren filosoof en literator Menno ter Braak. Hij was fel tegenstander van het nationaal socialisme en richtte in de jaren dertig dan ook een anti-beweging op. Zijn vrees en overtuiging dat het nationaal socialisme de vrijheid om te kunnen zeggen en schrijven onmogelijk zou maken bracht hem er toe om in 1940 op de dag dat het Duitse bezettingsleger zijn toenmalige woonplaats Den Haag binnentrok met cyaankali een einde aan zijn leven te maken.
Hond mee
De rijke natuur in de omgeving van Eibergen was vroeger allemaal eigendom van landheren. Omdat die niet wilden dat het volk ging stropen werd bepaald dat iedere hond een halsband omkreeg met daaraan overdwars een stok met de lengte van het dier. Daardoor werd voorkomen dat het snel door struiken kon rennen of een hol kon binnendringen.  ‘Wie geen geld heeft om een halsband te kopen dient de hond een poot af te hakken’, was de slotbepaling uit de verordening.
Tijden veranderen gelukkig. De hond mag vandaag wel mee naar het nabij gelegen  Buurserzand en Haaksbergerveen (waterrijke natuurgebieden met verschillende gemarkeerde korte wandelingen). Het dier kan tot de lengte van de uitrol-riem zijn neus volgen. 

Aanbevolen link

In het Haaksbergerveen zijn verschillende gemarkeerde wandelingen uitgezet.

Water en nog eens water.

Modern museum in Eibergen

De muntenvondst van Jan Memelink in 1980.

Met cyaankali maakte Menno ter Braak een einde aan zijn leven.

Oud schoolgebouw nagebouwd. Foto is groot te klikken.