Naar kaart van dit gebied
Er is in Nederland een stukje grond dat nergens bij hoort. Iemand zou er
een
vrijstaat
kunnen uitroepen, omdat noch de Nederlandse of een andere overheid er
rechten
over doet gelden. Het wordt wel een klein landje: slechts zo'n 1,18
hectare.
Het ligt
ergens in de weilanden bij de legpuzzel van Baarle Hertog/Nassau in
Brabant.
Bij de
besprekingen tussen Nederland en België, die op 26 april 1974 bekrachtigd
werden
met de ondertekening van het verdrag tot definitieve grensvaststelling in
het stadhuis
van Turnhout, bleken deze drie percelen over het hoofd gezien te zijn.
Op zich is dat geen wonder als je je bedenkt dat het grondgebied van
Baarle
een
lappendeken is van rechthebbenden. In tegenstelling tot wat menigeen denkt
is hier
geen duidelijk afgebakend Belgisch gebied te vinden, maar gaat het om
allemaal
losse percelen; 5732 om precies te zijn. En daarvan is allemaal
afzonderlijk
de
nationaliteit vastgesteld, met uitzondering van drie dus.
De basis van alles vormt Baarle, dat een dorp is. Baarle Hertog is
Belgisch
en is 748
hectare groot en bestaat uit kerkdorp Zondereigen en 21 enclaves, die
omringd
worden door Nederlands gebied. Baarle Nassau is Nelderland en omvat 7638
hectare met 7 enclaves.
Een plaquette op het stadhuis probeert orde te scheppen in de roerige
geschiedenis
van de plaats, die al genoemd werd door de Romeinen die er in 54 voor
Christus
binnentrokken. De daadwerkelijke naam Baarle kwam voor het eerst voor in
de
akte
waarin gravin Hilsondis op 1 juni 992 haar bezittingen vermaakte aan de
abdij van
Thorn. Daarna is er nog veel gekissebis over de streek, maar in 1404
verwerft
Engelbert I van Nassau de kerkelijkheid van Breda, waardoor Baarle behoort
tot het
persoonlijk domein van de stichter van de Nederlandse staat: Willem van
Nassau
(Willem de Zwijger). Vandaar Baarle Nassau. In 1648, bij de Vrede van
Munster, viel
een deel toe aan de Hertog van de Baronie van Turnhout van de Zuidelijke
Nederlanden. Vandaar Baarle Hertog.
In 1843 werd in het Traktaat van Maastricht de grens tussen Nederland en België
vastgesteld en toen bleek dat tussen de grenspalen 214 en 215 over een
lengte van
vijftig kilometer geen grens te trekken was. In plaats daarvan werd een
grensovereenkomst gemaakt, waarvan hedentendage de gevolgen nog merkbaar
zijn. Zo kan in de Belgische delen bijvoorbeeld ongestraft het hele jaar
door vuurwerk
verkocht worden. Verder zijn er uiteraard de Vlaamse frieten en echte
Belgische
bonbons. "Baarle-Nassau-Hertog" is een historisch, geografisch
en
staatkundig
unicum. Het is daardoor het merkwaardigste dorp van Europa en van de hele
wereld,
maar ook het enige dorp waar twee nationaliteiten en wetgevingen volkomen
met
elkaar zijn verstrengeld", concludeert het informatiepaneel op het
stadhuis.
Wasmuseum
Behalve het speuren naar de eerder genoemde uiterlijke verschillen heeft
Baarle
Hertog sinds vier jaar nog een attractie, die met name het katholieke
volksdeel zal
aanspreken. Op initiatief van burgemeester Fons Cornelissen is de
kaarsencollectie
van de in 1997 op 67-jarige leeftijd overleden Leeuwarder kunstenaar Frits
Spies
naar deze plaats overgebracht. Het zijn manshoge kaarsen, waarop de Fries
allerlei
bijbelse taferelen heeft aangebracht. Niet alleen de vormgeving, maar ook
de
gebruikte kleurtechniek is heel kunstig.
'Spies experimenteerde met kleuren', vertelt Cornelissen met onvervalst
Vlaams
accent over zijn vriend. 'Blauw maakte hij met bosbessensap, maar ook door
petroleum door de was te mengen. Dat stak hij dan aan. Wat na de knal aan
het
plafond kleefde was prachtig blauw. Hij kreeg er alleen wel problemen met
de
brandweer mee, die tot drie keer toe moest uitrukken om zijn huis te
redden". Spies
was aanvankelijk kapper, werkte daarna op de vliegbasis Leeuwarden, maar
werd
door een ongeval arbeidsongeschikt. Hij bestede daarna zijn uren aan zijn
kaarsenkunst, die nu al door 70.000 bezoekers bekeken is. Veel kaarsen,
waaraan
hij maanden of zelfs jaren (zoals zijn versie van het Laatste Avondmaal)
werkte,
schonk hij aan de kerk. Mede daardoor en zijn ijver om de gehele
"Bijbel in
Bijenwas"
te vatten werd hij in 1990 pauselijk onderscheiden.
|
Grensborden ipv plaatsnaamborden

In Baarle is het hele jaar vuurwerk te koop.

Een typisch Belgisch straatje

Midden in Baarle, een grenspaal

De Kerk van Baarle

Kunst van bijenwas

Het laatste avondmaal, foto is groot te klikken.
|