Grenzeloos etappe 11:
Milsbeek – Arcen
Op
dezelfde dag dat in de kranten de berichten verschijnen over massagraven
van Tsjetjenen ontwaren we midden op landgoed De Hamert in Limburg tussen
de bomen een metershoog kruis. Het is een gedenkteken ter nagedachtenis
van een groep verzetsstrijders. Gefusilleerd door de Duitsers na de
mei-staking in 1943. Dit massagraf werd pas ontdekt in juli 1946.
Wandelend over de weidse heidevelden van dit nationaal park en bij het
aanschouwen van al het eeuwenoude natuurschoon komt onwillekeurig de vraag
op: Waarom blijven mensen elkaar zoveel geweld aandoen? Moet oorlog als
onvermijdelijk deel van het bestaan aanvaard worden? De historie dicteert
dat dat zo is. Dan rest dus niets anders dan dankbaar te zijn voor de
dagen van vrede.
De
Hamert laat zijn gasten in ieder geval genieten. ‘Prachtig’ is nog
onvoldoende krachtig om het uitzicht te beschrijven als de heuveltop
midden in het park beklommen is. Een enorm heideveld, vennen en bossen. En
die heuvel op zich blijkt ook nog een geheim in zich te dragen. Volgens
het bordje van Limburgs Landschap is het namelijk een 3000 jaar oud
vorstengraf. Het is nog onaangeroerd.
In 1910 zijn hier bij archeologische opgravingen honderd
grafheuvels onderzocht. Daarin bevonden zich urnen uit de periode tussen
1800 en 600 voor Christus. Besloten is de grootste heuvel ongemoeid te
laten.
Het had
overigens weinig gescheeld of dit gebied, ingeklemd tussen de Maas en de
grens in de gemeente Bergen, was een grote zandafgraving geworden. In 1959
werden 470 hectaren na overlijden van de toenmalige eigenaar publiekelijk
verkocht. Voor een prijs van 995.000 gulden gingen die over naar een Duits
bedrijf dat het wilde ontginnen. Dankzij een verbod van de rijksoverheid
kon dat voorkomen worden. In 1961 kwam het in handen van Limburgs
Landschap, die het terrein door meerdere aankopen uit kon breiden tot 800
hectaren. Sinds 1996 is het een nationaal park. Er zijn zes wandelingen
uitgezet, van 2 tot 8 kilometer, waarvan enkele zich goed laten
combineren.
Op mooie
dagen kan het hier overigens wel druk zijn, maar de geoefende wandelaar
zal na enige kilometers de meute achter zich gelaten hebben, omdat die
toch meestal dicht bij de toegangshekken blijft. Op deze stralende
voorjaarsdag zijn er opvallend veel buitenlanders. De helft van de
nummerplaten op de grote parkeerplaats bij de entree is wit. En er komt
zelfs een bus vol Duitse toeristen, die, getooid met jagershoedjes, in een
lang lint door de bossen marcheren.
Daarna
gaan we noordwaarts, door het groene lint dat hier langs de grens
gedrapeerd ligt. Nabij de plaats Nieuw-Bergen is bijvoorbeeld het
natuurreservaat Eendenmeer te vinden, dat –hoewel kleiner – lijkt op
de Hamert.
In
Gennep op bezoek bij het Streekmuseum, dat in een identiteitscrisis
verkeert. De museumgids belooft ‘archeologische vondsten en een beeld
van de historie van Gennep’, maar er blijkt een expositie van moderne
kunst te zijn. Volgens een van de vrijwilligsters, die woensdag, zaterdag
en zondag van 14 tot 17 uur present zijn (entree 2,50), zijn ze er nog
niet helemaal uit. Het museum wil liever Het Petershuis genoemd worden en
alleen kunst exposeren. ‘Streekmuseum is een verwarrende naam. We hebben
wel archeologisch materiaal, maar misschien kan dat beter in het
gemeentehuis tentoongesteld worden’, zo luidt de toelichting. Vandaag is
er onder andere fotowerk van Dick van Aalst te zien, die etalagepoppen in
een vervreemdende omgeving plaatst.
De
entree van Gennep is nogal rommelig. Er staat een bouwval van een
Moutfabriek, dat gezien een bord van een makelaar binnenkort tegen de
vlakte gaat en een beetje verloren is een stoomlocomotief op een
grasveldje tegenover het busstation geplaatst. De trein, een Pruisische
Loc 94 uit 1923 voor de kenners, is hier neergezet ter herinnering aan het
feit dat de Noord-Brabantsch-Duitsche Spoorwegmaatschappij ooit in Gennep
zijn hoofdkantoor had. Veel bekijks heeft de machine niet, behalve dan van
hondeneigenaren die veelvuldig gebruik maken van het omliggende terrein.
Aanbevolen links:
Telegraaf
over De Hamert
Ministerie van
Landbouw
