Etappe 12
Stavoren - Cornwerd
Naar kaartje van dit gebied
De afgevroren teen van Tinus Udding, tentoongesteld in een glazen kast in
het Eerste Friese Schaatsmuseum in Hindeloopen, maakt de meeste
indruk op
de kinderen. De rest van de dag komen vragen boven borrelen als 'Doet dat pijn?'en "Kun je dan nog wel lopen?'. Trots wordt geconstateerd dat
er ook
een foto van een achterneef in een vitrine staat bij de expositie over de
Elfstedentocht. Sietze de Groot, slager uit Weidum,
won
in 1942 de 200 km lange schaatstocht. Elke verreden tocht heeft een eigen
kast, waarin de bijzonderheden vermeld staan. Zoals die ene keer dat Prins
Alexander meereed en het feit dat ze bij de rit de keer daarop al
startnummer één voor hem hadden klaargelegd, maar dat hij toen niet kon
wegens verplichtingen elders.
Het museum midden in Hindeloopen toont honderden verschillende soorten
schaatsen. Er is een schaatstafereel en een werkplaats nagebouwd. In de
glorietijd tussen 1865 en 1965 werkten er tweehonderd mensen in de
schaatsfabriek Nooitgedacht in IJlst. 'We zijn in 1962 begonnen met het
verzamelen van reclameborden van schaatsfabrieken die we vonden op
rommelmarkten', schetst mevrouw Bootsma de geschiedenis van het
privé-museum. Het echtpaar Bootsma verdient de kost met een
souvenirwinkel.
' We zijn allebei gek van schaatsen. We konden bijvoorbeeld maar met
moeite
afscheid nemen van de tegeltjes met wintertafereeltjes. En met wat we
allemaal verzameld hadden hebben we in 1983 op een zolderkamer onze
collectie tentoongesteld'.
Het Eerste Friese Schaatsmuseum is in de loop der jaren aanzienlijk
uitgebreid. Zo is er als laatste een pannenkoekhuis bij gekomen. Er komen
nu
jaarlijks zo'n 20.000 bezoekers. 'En we doen het helemaal zonder subsidie.
De provincie wil niet meebetalen, omdat het om particulier bezit gaat.
Gelukkig is er nu een vereniging van vrienden die ons helpt. Onder andere
met het in ontvangst nemen van materiaal dat we in bruikleen krijgen'.
Op deze dag is er ook een grote groep Japanse toeristen. Zij scharen zich
rond een demonstratie van Hindelooper schilderwerk. Mevrouw Bootsma: 'Dat
vinden ze prachtig. Al dat gedoe rond schaatsen en ijs zegt buitenlanders
niks. Die gekte vind je alleen bij Nederlanders'.
Dat blijkt wel uit
de
belangstelling voor het Elfsteden-afscheid van Evert van Benthem, daags
voor
ons bezoek. 'De rillingen lopen me nog over de rug. Ze waren er allemaal.
Het stond hier helemaal vol. Zelfs de jongens van de alternatieve
Elfstedentocht in Finland - met hun voeten in het verband - waren er'.
De tocht gaat verder noordwaarts. Grote delen van de dijk zijn vanwege de
rust voor de vele vogels niet toegankelijk. De weg loopt er achter langs,
zodat er geen uitzicht is. In Piaam is in het seizoen een vogelexpositie
te
bezoeken. Dit 'Fugelhus' is ondergebracht in een uit 1889 daterend
kerkgebouw. In twaalf diorama's staan de driehonderd vogelsoorten die in
deze regio voorkomen opgesteld. Van hieruit is onder begeleiding van een
gids een wandeling van een uur te maken naar een vogelkijkhut midden in de
uitgestrekte rietvelden van het Kornwerderzand. Wij doen dat maar zelf.
Vlak
voordat we er zijn overvalt een sneeuwbui ons. Schuilend in de hut,
kilometers van de bewoonde wereld, terwijl de omgeving snel wit kleurt,
nergens een mens te zien, weten we: Dit is wildernis in Nederland!
De winterse omstandigheden doen de honderden ganzen die hier - elk jaar
weer
- neerstrijken niets. Ze zijn erger gewend. De vogels leggen immers
telkens
3200 kilometer af om vanuit Groenland of Nova Zembla hier in Friesland te
komen. In een gebied van 5000 hectaren, dat pas in 1991 tot natuurmonument
werd uitgeroepen.

De
fraaie toren van Cornwerd, die in het echt recht staat.

Het
natuurgebied Kornwerderzand.