Grenzeloos 19
Etappe Vaals – Born
Naar kaartje van
dit gebied
“Het lijkt wel Frankrijk!” zeggen we bij
herhaling tegen elkaar. Wat een prachtig landschap hier tussen Vaals en
Sint Geertruid, vlak voor Maastricht. Al die jaren hebben we alleen over
de A2 langs dit deel van Nederland gejakkerd en we hebben duidelijk iets
gemist. Liefelijke dorpjes, die ook wel wat Frans in zich hebben, maar
netter zijn en met een duidelijker bewegwijzering. Wat je bij de Fransen
ook niet treft is (verwijzingen naar) wandelroutes. En die zijn er volop
in deze omgeving. Zoals bijvoorbeeld het Bovenste Bos nabij Epen, vlak op
de Belgische grens. Dit gebied biedt op een aantal plaatsen een fraai
uitzicht over het Boven Geuldal. Volgens beheerder Natuurmonumenten is het
rijk aan dieren, zoals de fluiter, spotvogel, hazelmuis en das.
Bijzonderheid is dat E. Heimans de pracht van dit bos al in 1911 beschreef
in zijn boek “Uit ons krijtland”.
En overal zijn campings, hotels en huisjes, zonder
dat het allemaal storend toeristisch wordt. Zoals bijvoorbeeld wel bij de
Vaalserberg het geval is. Misschien dat het in de zomermaanden wel wat
anders is, maar dat moeten we dan nog maar eens proberen, want eindelijk
begrijpen we de lyrische verhalen van vrienden en bekenden over
Zuid-Limburg. Dit gebied is met stip nieuw binnengekomen op nummer een in
onze favoriete kampeerstreken van Nederland.
In Sint Geertruid is het ook vrijwel gedaan met het
glooiende landschap. De bebouwing past zich daarbij aan en in gewone
rechte nieuwbouwstraten vinden we “Limburg in miniatuur” (van 1 maart
tot 31 oktober, dagelijks open van 10 tot 16 uur. Prijs volwassenen 4
gulden. Kinderen 2,50). We hadden verwacht dat dit museum met de beloofde
honderd markantste gebouwen uit de provincie ergens in de buitenlucht zou
zijn. Het levenswerk van een zekere Jo Nelis uit Treebeek heeft sinds 1989
een onderkomen gevonden in het al lange tijd leegstaande Groene
Kruisgebouw. Nelis heeft met grote ijver allerlei panden op een schaal van
1:25 nagebouwd. Drie verdiepingen met miniaturen van onder andere kasteel
Hoensbroek, een vakwerkhuis in Eijsden, de Berkelpoort van Valkenburg aan
de Geul, het stadhuis in Maastricht, de Geulhemmer Molen, het gemeentehuis
van Brunssum, Kerk Bingelrade, een monumentale boerderij in Schinveld en
kasteel Vaalsbroek in Vaals.
Toch valt het wat tegen. Misschien omdat de gebouwen
voor een niet-Limburger geen gevoel van herkenning oproepen. Misschien
omdat de miniaturen te strak en zonder veel details gemaakt zijn. De
miniatuur-kermis weet even de aandacht vast te houden, maar daarbij is het
weer jammer dat voor elk molentje een dubbeltje ingeworpen moet worden.
Beslist niet iets om als hoofddoel voor een uitje te nemen. Als een
aardigheidje erbij om er in hooguit een half uur doorheen te wandelen,
meer niet.
We laten Maastricht links liggen (misschien iets voor
een apart verhaal een andere keer…) en reizen door naar Born. De plaats
die landelijk bekendheid geniet vanwege de productie van Volvo/NedCar. En
inderdaad staan er de nieuwe auto’s rijen dik te wachten op hun nieuwe
eigenaars. Doel van de reis is echter het kasteelpark in deze plaats. Het
belooft een “gezellig Limburgs dierenpark in een historische omgeving” te zijn.
Gewenning is een soms vervelend menselijk trekje. Als
je eenmaal beter gewend bent is het moeilijk om een stapje terug te doen.
Die eigenschap steekt ook weer de kop op bij dit dierenpark. De behuizing
van de dieren doet bijna Middeleeuws aan. Nu was dat ook de
oorspronkelijke bedoeling, toen in 1969 rond de restanten van in het in
1930 door brand verwoeste kasteel van Born een dierenpark werd ingericht.
Een vergelijking met een dierenpark als ’t Wissel in Epe, qua omvang
even groot, valt duidelijk in het nadeel van deze Limburgse
dierenverzameling uit. Er wordt nu echter hard gewerkt aan modernisering
van het geheel. Mogelijk mede op aandringen van het gemeentebestuur, dat
in 1990 de kasteelhoeve in gebruik heeft genomen als gemeentehuis. Een
stel oude hokken met daar omheen een penetrante urinegeur in de achtertuin
is dan niet bepaald een visitekaartje. Er zijn voornamelijk vogels te zien
in Born, maar achteraf is ook een eenzame poolvos, een wasbeertje, enige
stekelvarkens en een Lynx (zonnebadend met de poten in de lucht) te
vinden.
Er is dit seizoen voor een fortuin een hardhouten
loopbrug dwars door een groot deel van het park aangelegd. Jammer dat daar
onder niet zo heel veel aan beesten te zien is. De ganzen voeren wel een
toneelstuk voor ons op. Mogelijk als gevolg van een territoriumstrijd
drijft de ene soort ganzen (bruin en groot) de andere (zwart en klein) van
de nesten. Dat daardoor de eieren alleen achter blijven roept heftige
emotie op bij de kinderen. Maar ja, het leven is niet eerlijk…
Aanbevolen link:
