Naar een kaartje van dit gebied

Het zand van de Schoorlse Duinen is jarenlang een gewilde grondstof geweest. Zo werd het bijvoorbeeld geëxporteerd naar Engeland voor gebruik bij glasblazerijen. En wie over het Rokin in Amsterdam loopt heeft ook duinzand onder de voeten. Begin deze eeuw werd het zand uit Schoorl gebruikt om de grachten te dempen. En voor de bouw van de fortenlinie rond de hoofdstad zijn hier ladingen vandaan gehaald. Er was een speciaal smalspoortreintje dat tot ver in het gebied kon rijden. Het gaat hier namelijk om de breedste en hoogste duinenrij van Nederland: Niets kan tippen aan de 54 meter die de duinen vlak achter het Staatsbosbeheer Bezoekerscentrum Zandspoor uitsteken.
Dat bezoekerscentrum (alle dagen open, met uitzondering van maandag) biedt een beknopt, maar interessant overzicht van de historie en het dieren- en plantenleven van dit gebied. Zo is dit gebied van 1800 ha. één van de vier eerste natuurterreinen waarover Staatsbosbeheer de zorg kreeg in 1899 (in een eeuw tijd is het ‘bezit’van dit overheidsorgaan toegenomen van 13.000 ha naar 200.000 ha). Opmerkelijk is dat in de honderd jaar dat Staatsbosbeheer aan het werk is de hoeveelheid bos in Nederland aanmerkelijk is toegenomen. Besloeg het bos eerst 5% van het totale oppervlak van ons land; nu is dat 8,5%.
Een donkere vlek in de historie van deze streek is ‘Kamp Schoorl’: In 1939 ingericht als legerplaats voor de Nederlandse infanterie, maar bij het uitbreken van de oorlog door de Duitse bezetter veranderd in internerings- en concentratiekamp. Aanvankelijk werden de KLM-piloten er opgesloten uit vrees dat ze naar Engeland zouden vluchten. Later ook Engelse, Belgische en Franse staatsburgers die ten tijde van de inval in ons land verbleven. Tussen eind 1940 en november 1941 moesten onder andere 649 Amsterdamse joden, gepakt bij grootscheepse razzia’s, hier wachten voordat ze overgebracht werden naar Buchenwald en Mauthausen. Slechts twee Joden van deze groep overleefden de holocaust. Tijdens het verblijf in Schoorl dwongen de Duitsers de gevangenen met emmertjes zand over de binnenplaats te lopen: aan één kant de emmers vullen en ze aan de andere kant weer legen.  Dit nutteloze werk had als enige doel de mensen te vernederen. Na de bevrijding werd ‘Schoorl’ gebruikt als bewaringskamp voor NSB’ers en collaborateurs om in 1949 definitief gesloten te worden.
De Schoorlse Duinen is een gebied waar prachtig te wandelen en fietsen is. De uitgestrektheid en de vele heuvels geven het bijna een buitenlands aanblik. Er zijn tien gemarkeerde wandelingen uitgezet, variërend in lengte van twee tot bijna elf kilometer. Er zijn verschillende waterpartijen te vinden. Aardig onderdeel is De Kerf. In 1997 werd aan de kust een doorbraak gemaakt door de voorste duinen, zodat de zee bij vloed de Parnassia Vallei binnen zou kunnen stromen. Doel is om hier zoutwaterminnende planten te laten groeien. Bij De Kerf, zo’n zeven kilometer fietsen of wandelen vanaf het bezoekerscentrum, is een uitkijkpunt gemaakt met een fraai overzicht over de vallei. Ondanks dat de Schoorlse duinen volgens de cijfers van Staatsbosbeheer jaarlijks door 1,7 miljoen toeristen bezocht worden kan een mens hier door de uitgestrektheid tijden alleen lopen.

Mooier dan een speeltuin...

Het bezoekerscentrum bekeken vanaf een hoge duin. (foto is groot te klikken)

Binnen is op een maquette het hele gebied te zien.

Met dit soort karren werd het zand van ver uit de duinen gehaald.

En dan wandelen!

Of hardlopen natuurlijk!