Elke dag leuke links?
Probeer
Dagelinks.nl!

Naar een kaartje van dit gebied

Het weerbericht: zuidwesterstorm, windkracht 8 tot 9. En wij gaan met de boot naar Texel. De stem van de kaartjesverkoopster verraadt geen spanning. 'Storm? Ja, daar heb ik wel wat van gehoord, maar wij varen in ieder  geval tot windkracht 12 gewoon door'. En inderdaad, helemaal geen Titanic-toestanden of wild heen en weer geschommel. Het ms 'Schulpengat' (goed voor 242 auto's en 1300 passagiers) ploegt zonder mankeren door de golven. De aanwakkerende wind in de loop van de dag maakt wel dat vanuit het reisgezelschap de vraag opkomt: 'Wat gedaan als de boot straks niet meer terugvaart? We hebben onze pyjama's niet eens mee!'.

Wandelen door het duingebied rond de vuurtoren op de noordpunt wordt een groot waterballet. Eerdere vakanties hebben we hier aangenaam uren door de natuur gestruind, maar dat zit er vandaag niet in. Niet alleen regen, maar ook een bij tijd en wijle harde, snijdend koude wind, die de jongste zo nu en dan belet om nog een stap vooruit te doen. Zo is mei op Texel  niet echt leuk.

We vluchten naar het Luchtvaartmuseum (entree volwassenen 5 gulden, kinderen 3,50) nabij het vliegveld vlak voor De Cocksdorp. Meer mensen zoeken hun vertier binnen, maar het is gezellig druk in de voormalige hangar van de zweefvliegclub. Het is indrukwekkend wat vrijwilligers hier - zonder enige subsidie - hebben weten neer te zetten. Het museum bestaat pas vier jaar en is opgebouwd rond een maquette van het vliegveld van Texel in 1939. 'En het is nu al te klein', zegt de suppoost. 'Er komen jaarlijks 18.000 bezoekers en met wat we aan materiaal hebben zou het makkelijk vier keer zo groot kunnen worden. Maar ja, het geld he.'

Het museum verhaalt van het militairevliegveld 'De Mok', gelegen aan een baai voor watervliegtuigen, dat hier al in 1917 aangelegd werd. Een van de commandanten was de strijd in de Javazee bekend geworden Karel Doorman. In 1937 werd op de plaats waarvoorheen boerderij De Vlijt heeft gestaan een (nu gelijknamig) vliegveld in gebruik genomen. De luchtmacht op Texel heeft nauwelijks een rol gespeeld in de strijd tegen de invallende Duitsers, waarvan de geweldadige bedoelingen al duidelijk werden in augustus 1939 toen een Messerschmidt een Nederlands toestel neerhaalde nabij Schiermonnikoog.
Toen in 1940 de oorlog echt begon stonden er 25 vliegtuigen op Texel gestationeerd. Bij een eerste aanvalsgolf werden vijf toestellen aan de grond kapot geschoten en na een tweede aanval gingen nog eens vijf Nederlandse vliegtuigen in vlammen op. Hierna werd het bevel gegeven de resterende toestellen te vernietigen voordat ze in handen zouden vallen van de Duitsers.

Apart onderdeel vormt 'de opstand der Georgiërs'. Deze Russische soldaten werden in de Tweede Wereldoorlog gedwongen te vechten onder Duits commando en waren gelegerd op Texel. Met het naderende einde van de oorlog besloten de 822 Russen in de nacht van 5 op 6 april 1945 in opstand te komen tegen de Duitsers en de macht over het eiland te krijgen. Hun geheime wachtwoord was 'denj rozjdenija', hetgeen 'Dag der geboorte' betekent. Velen zouden echter het leven laten. De Duitsers lieten namelijk snel versterking vanuit Noord-Holland komen en de Russische militairen streden tot 20 mei 1945, toen de geallieerden het eiland bevrijden, in groepjes met de moed der wanhoop tegen de Duitse overmacht.
De expositie toont foto's van een tot gatenkaas geschoten vuurtoren op de noordpunt, waar de opstandelingen naar toe gedreven waren. Bij dit laatste slagveld in Nederland kwamen 89 burgers, 572 Georgiërs en 420 Duitsers om het leven.

In het museum is het voor kinderen mogelijk een vliegsimulator te besturen en aan de wand een overzicht van alle bekendheden die ooit vliegveld Vlijt bezochten. 'De kans is groot dat als u op het terras een sorbet verorbert prins Willem Alexander naast u komt zitten, want hij is een vaak geziene gast', meldt een onderschrift.
Ook terug vaart de boot gewoon in de tijd van slechts één kopje koffie naar Den Helder. In Den Oever doen we nog een wegrestaurant aan. Het waait nog steeds flink. Een uithangbord van een benzinepomp staat helemaal horizontaal in de wind. De ene ober zegt tegen de ander: 'Als ie zo staat, dan is het windkracht twaalf'.

Aanbevolen links:

Midden in De Cocksdorp een boot en afmeerpalen op straat.

De kinderen weten zich soms nauwelijks staande te houden in de zandstormen.

Slecht weer boven vliegveld Vlijt, waar voor het publiek verschillende vliegtoestellen opgesteld staan.

De resten van een Fokker goed als lokkertje bij de naastgelegen broodjestent.

Naast een machine voor echte vliegsimulatie (waar piloten het leren) een kleintje voor de kinderen om mee te spelen.

Het luchtvaartmuseum is opgebouwd rond deze maquette van het vliegveld. Foto is groot te klikken.

Zo zag de vuurtoren van Texel er uit na de beschieting door de Duitsers.