Elke dag leuke links?
Probeer
Dagelinks.nl!

Etappe Ketelbrug – Lemmer

‘Als ik over de Ketelbrug de Noordoostpolder binnenrijd dan voel ik me weer thuis’, zei ooit iemand. Als geboren Veluwenaar gewend aan licht glooiende bossen kon ik me dat niet voorstellen en ondanks dat we zelf enige tijd op de poldergrond hebben gewoond heeft dat gevoel van thuiskomen zich nooit meester gemaakt van ons. Vlak en vaak wind heeft kennelijk niet op iedereen aantrekkingskracht.

Bij het passeren van de brug valt vandaag direct de provisorische reparatie van de reling op. Nog maar kort geleden boorden zich met catastrofale gevolgen een vrachtwagen en een busje door de omheining om tientallen meters lager op het water te klappen. Een mens rilt alleen al bij de gedachte en het zien van de enorme hoogte.

Direct naast de brug is een strandje, dat vooral bekendheid geniet vanwege de winterse duiken die de zwemvereniging hier telkens op 1 januari houdt. Het ligt er mede door de aanhoudende buien verlaten bij. Alleen een eenzame schatzoeker speurt met zijn metaaldetector het zand af naar verloren muntstukken. Hij heeft geen geluk. Slechts verroeste colablikjes vallen hem ten deel.

Verder naar Urk. Het is er druk. Bussen Duitsers komen om zich te verbazen over dat dit ooit een eiland in de Zuiderzee was. Ze staan ook in de rij om de Urker vuurtoren te beklimmen. Het gebouw dateert uit 1844 en is geplaatst tijdens de regering van Willem II. De vrijwilliger bij de kassa betreurt het dat de 24uurs-bewaking van dit deel van het IJsselmeer Urk is ontnomen en voortaan uit Lelystad plaatsvindt. “Maar de vuurtoren doet het nog wel hoor, hij heeft nog een functie”, voegt hij er direct aan toe. Direct buiten ligt een enorm anker. Het blijkt in 1959 opgevist te zijn door de bemanning van de UK11 en UK66. Het gevaarte is vijf meter lang en drie meter breed en heeft ooit – in 1512 – toebehoord aan een driemaster.

Grappig is het nieuwste monumentje dat letterlijk aan de voet van de vuurtoren te vinden is. Het gaat over de legende van een Urker geboorte, gemaakt door Pieter Brouwer en Jan Kas en hier in 1999 neergezet. Dit verhaal vertelden ouders hun kinderen: Man en vrouw roeien naar de Ommelebommelesteen: “In ’t water ligt een grote steen, de kern van ons bestaan, hier kwamen allen Urkertjes uiteindelijk vandaan”.

Buiten Urk ligt het –hoe kan het ook anders – Urkerbos. Hierin is het Geologisch Reservaat P. van der Lijn te vinden. Het is echter alleen toegankelijk onder begeleiding van een opzichter van Flevolandschap, dat het terrein sinds 1994 beheert (tel. 0320-288385). Het veld, waarop een verzameling stenen uit de ijstijd van 180.000 jaar geleden te vinden zijn, is in 1997 uitgeroepen tot Aardkundig monument en dat was een officiële erkenning van de grote geologische en natuurhistorische waarde. Van achter het hek dat het reservaat afsluit is niets te zien van die pracht. Er liggen alleen wat schapen te herkauwen tussen een paar doodgewone keien.

Leukste onderdeel van de dag lijkt het zoeken naar ‘de Rotterdamse hoek’. Het gaat om de eerste knik in het dijkvak van Urk naar Lemmer. Volgens de overlevering zou er voor het opvullen van dit gat gebruik gemaakt zijn van het puin van Rotterdam na de bombardementen door de Duitsers. De afzwaaier in de dijk is duidelijk te zien en we slaan af bij het Zuidermeerpad. Aan het eind staat een verlaten ogende boerderij. Hoewel de gaten in het dak en de muren zitten liggen er wel verse hooibalen. Ziet er vreemd uit. Net op de dijk ontmoeten we een wandelend duo. Twee mannen op leeftijd die het bestaan en de geschiedenis van de Rotterdamse hoek bevestigen. Ze komen hier vaker. De plek wordt gemarkeerd door een vuurtorentje en een bank. Het achterliggende bos onttrekt volgens de mannen een eendenkooi aan het zicht. Het is in ieder geval volkomen ontoegankelijk.

Later onderweg naar Lemmer worden we in de berm gedwongen door een vrachtwagen met daarop de brede kajuit van een nog te bouwen schip. Ongetwijfeld onderweg naar Urk. In Lemmer heerst een zomerse sfeer. Niet alleen omdat het de zon eindelijk is gelukt door het wolkendek te priemen, maar vooral omdat er een braderie in het centrum is. De haven ligt vol met plezierjachten. “Het zijn vooral Duitsers”, zegt de suppoost van het streekmuseum, gevestigd in het oude gemeentehuis (1898). In het museum vooral aandacht voor de historie van Lemmer als vissersplaats. Er zijn scheepsmodellen, er is een huiskamer uit de vorige eeuw nagebouwd en historisch speelgoed. En enige vitrines met Lemmer aardewerk, waarvan een paar pronkstukken ernstig beschadigd zijn. “Komt door de jeugd”, zegt de suppoost. “Ze hebben tijdens de jaarwisseling een lawinepijl door de schoorsteen van onze gevelkachel geschoten, dus alle vitrines lagen hier omver”. Over belangstelling heeft het Streekmuseum dit jaar niet te klagen. “Door Simmer 2000 komen er heel veel buitenlanders. Vaak Amerikanen. Maar die zijn alleen geïnteresseerd in oude foto’s. Die willen zien hoe het hier was toen ze weggingen”.

In het museum van Lemmer onder andere scheepsmodellen van de vroegere vissersschepen.

Maar ook een nagebouwde kamer uit de vorige eeuw.

Aanbevolen link bij dit verhaal:

Dit kunstwerk bij de Ketelbrug symboliseert dat daar waar nu huizen staan vroeger schepen voeren.

De Ketelbrug vanaf de NOP kant.

De voortdurende belangstelling voor de vuurtoren van Urk

Het monument van de Ommelebommele steen: Waar komen de kinderen vandaan? (foto is groot te klikken)

Het uitzicht vanaf de vuurtoren van Urk

Hekken houden de bezoekers tegen bij het Van der Lijn reservaat.

Het bankje markeert de Rotterdamse hoek.

De historische haven van Lemmer.

Het zijn vooral Duitsers die naar Lemmer komen.