Elke dag leuke links?
Probeer
Dagelinks.nl!

Vlieland deel 2 

Wonen op een eiland betekent leven met de constante dreiging van de zee. Vlieland weet daarvan mee te praten. Ooit had het eiland nog een belangrijke plaats,   “West”, dat in 1736 in de golven verdween. Anno 2000 dreigt voor “Oost” echter eenzelfde lot. Door het afkalven door de zee komt de oostpunt steeds verder landinwaarts. Sinds 1976 worden allerlei maatregelen genomen om dit proces te stoppen. Zo werd in 1980 zogeheten duinvoetverdediging aangebracht, maar die bleek tien jaar later geheel verdwenen te zijn. Om het eiland met zijn vijfhonderd woningen en 1200 inwoners te beschermen tegen de aanvallen van de zee wordt jaarlijks 60 miljoen gulden geïnvesteerd door de overheid. Tot op heden is, zo blijkt uit een informatiepaneel in museum De Noordwester,  nog steeds geen blijvende, afdoende oplossing gevonden.

Verwijzingen naar het eiland Vlieland komen voor het eerst voor in 1245. Het heette toen nog  Insula Fle, Latijns voor “eiland bij de Flevostroom”. Oorspronkelijk was Vlieland groter en zat het zogeheten Eyerland er aan vast. Voortvarende monniken uit Harlingen, die er landbouw bedreven, gingen een kanaal naar de Noordzee graven om hun waren sneller af te kunnen voeren. Toen de zee er met een vloedgolf binnendrong werd het Eyerland afgescheiden.

Omdat er nauwelijks geschikte bouwgrond was moesten de bewoners zich bedruipen met de visvangst en handel over zee. Gezien de ligging van het eiland lukte dat goed.  Voor de rede van het eiland gingen veel schepen voor anker die van en naar Oost-Indië voeren. De schepen lagen daar beschut voor vijandelijke aanvallen. Naar Indië waren ze drie jaar onderweg en als ze dan terugkwamen wisten ze niet wat de situatie in Het Kanaal zou zijn. Zouden ze gezien worden als vriend of vijand? Daarom gingen de Indië-vaarders rond Ierland en Schotland om in eerste instantie af te meren in een Noors fjord, om vervolgens de oversteek te maken naar Vlieland. Het belang van het eiland maakte ook dat er een drukke postdienst was met Amsterdam. De kapiteins moesten snel laten weten dat ze waren aangekomen. Die dienst, die overigens tot 1923 in stand gehouden werd, liep via Texel naar de vaste wal, vandaar dat het Posthuys (nu een horecagelegenheid) ook helemaal in het westen van het eiland ligt. Aan die kant lag ook ooit grootste plaats van Vlieland. Ooit stonden in West-Vlieland vierhonderd huizen. Door de oprukkende zee vertrokken steeds meer mensen.  In 1712 waren nog honderd huizen bewoond, de meeste bewoners waren toen al vertrokken naar “Oost”.

Musea

Vlieland heeft twee musea. In het Tromp’s Huys, het oudste nog bestaande gebouw nadat de Spaanse troepen het dorp in 1575 in brand staken, is een uitvoerige beschrijving van de historie te vinden. Het was ooit de woning van de commissaris van toezicht, die de scheepsvaart bij deze poort voor de handelsvaart op de Oostzee in de gaten moest houden. Het gebouw werd tussen 1896 en 1922 bewoond door de Noorse zeeschilderes Betzy Rezora Akersloot-Berg. Verschillende kamers zijn nagebouwd in de stijl toen zij het bewoonde. Bovendien hangt er een groot aantal van haar schilderijen, waarin de invloed van Mesdag, die haar les gaf, te zien is.

Het andere museum, De Noordwester, gaat voornamelijk over de natuur en de juttervondsten. Er is ook een zeer ouderwets zee-aquarium, waarvan de pompinstallatie door hoog water werd beschadigd. Er is een inzamelingsactie aan de gang, waardoor 50.000 gulden voor een broodnodige vernieuwing van het aquarium mogelijk moet worden. Leukste van dit museum is de rommelzolder, waarop allerlei uiteenlopende juttervondsten te zien zijn. Er is onder andere een wand met allemaal schoenen. Daarbij een knipsel: “In Nederland spoelen vaker linker- dan rechterschoenen aan, terwijl het in Schotland andersom is. Volgens wetenschappers komt dit waarschijnlijk door de vorm van de schoenen….”

Aanbevolen link:

Het Posthuys (heerlijke pannekoeken!)

Er is maar weinig ruimte voor landbouw.

Een gedenksteen op de plaats van een voormalige begraafplaats, op weg naar "West".

Ze staan op heel veel plaatsen: De bordjes broedgebied en staatsbosbeheer controleert ook daadwerkelijk of niemand zich in de weilanden en duinen begeeft.

De vuurtoren van Vlieland kon veel korter zijn dan soortgenoten omdat hij op een hoge duin staat. Soms toegankelijk voor publiek.

In Tromp's Huys hebben ze een kamer nagebouwd naar een foto van toen zeeschilderes Betzy Rezora Akersloot-Berg er in woonde. (Foto is groot te klikken)

Een manuscript en een foto van schrijver en scheepsarts J.J. Slauerhof, die zijn hart aan