Naar een kaartje
van dit gebied
`Yohoo, yohoo', klinkt het voortdurend bij het
lopen door Het
Arsenaal in Vlissingen. In deze hal aan de oevers van de Schelde,
oorspronkelijk gebouwd in opdracht van Napoleon en in 1993 van volledige
verval gered, is een attractiepark ondergebracht. Nu pronken de Zeeuwen op
een speelse manier met hun kapersverleden. Een vluchtige bezoeker zou het
idee kunnen krijgen dat de piraterij een vrolijk tijdverdrijf is, maar wie
alle informatiepanelen ook écht leest weet al snel: zeerovers zijn
barbaren.
Onder het mom van oorlogsvoering tegen Engelsen en Fransen werden de meest
gruwelijke slachtingen uitgevoerd en dan niet alleen tegen de vijand, maar
ook onder de eigen bemanning. Piraten die niet aan de bevelen
gehoorzaamden, moesten bijvoorbeeld zelf een `kat met negen staarten'
knopen; een zweep waarmee ze vervolgens tot bloedens toe geslagen werden.
Of
ze werden ter dood veroordeeld en daarna werd hun lichaam - ter voorbeeld
van anderen - in een kooi opgehangen, opdat familieleden het niet zou
kunnen
begraven. Al met al een wat schimmig deel van de Nederlandse historie.
Hoewel het in daden niet veel uitmaakt, is er wel een verschil tussen
piraten en kapers. Landen die niet in staat waren een marinevloot te
bemannen die de strijd tegen de piraten kon aangaan, gaven (vanaf de
zestiende eeuw) kapersbrieven uit aan particuliere schippers. Die mochten
dan met toestemming van de overheid op piraten jagen en de buit zelf
houden.
De Watergeuzen waren in Nederland de eerste officiële kaapvaarders, die
tijdens de Tachtigjarige Oorlog vooral Spaanse en Portugese schepen
enterden. De bekendste kaper was Piet Heijn, die naam maakte met de
verovering van de Zilver Vloot. Zeeland is altijd een belangrijke
uitvalsbasis geweest voor kapers. Tijdens de Spaanse successie-oorlog aan
het begin van de achttiende eeuw kwamen vierhonderd kapersschepen uit
Zeeland, tegen maar honderd uit het veel grotere Holland. De laatste
kapersbrief werd in 1810 uitgereikt. In het Arsenaal staan de bekende
Zeeuwse kapers (zoals Pierre Le Turcq en Nicolas Jarry) levensgroot in
vitrines. De pistolen dreigend in de broekriem gestoken. Om angst in te
boezemen bij de vijand werden de kanonslonten in het haar gevlochten en
bij
het enteren aangestoken.
Modellenshow
Op de drie verdiepingen van
het
Arsenaal wordt de scheepvaart op allerlei manieren belicht. Er is een
kwartier durende scheepsmodellenshow, waarbij allerlei miniaturen voorbij
komen varen, van Romeinse galleischepen tot de boten van Greenpeace.
Luchtiger gaat het er aan toe bij de tocht door de zogenaamde ruimen van
een
piratenschip, met dansende skeletten en een ronddraaiende ruimte die het
evenwichtsorgaan danig in de war brengt. Daar kan ook een echte
schipbreuk
meegemaakt worden. De bezoeker zit op een bewegend hydraulisch plateau en
kijkt naar een film van een zee-gevecht. Harde knallen en druppels water
uit
het plafond maken het allemaal behoorlijk echt.
Uiteraard wordt de
bekendste zeeheld, Michiel de Ruyter, ook geëerd. Dit is namelijk zijn
geboortegrond. Op dit deel van de kade stond zijn ouderlijk huis, dat in
opdracht van Napoleon gesloopt werd om plaats te maken voor een hospitaal
voor de Franse soldaten. De Ruyter, geboren in 1607 en van school
gestuurd,
monsterde op elfjarige leeftijd voor het eerst aan. In 1637 werd de
bekende
Zeelander zelf kaper op een kruiser met als opdracht de buit van
Duinkerker
piraten terug te veroveren. Hij stierf tijdens een slag met de Fransen.
Het
Arsenaal is een topattractie in deze provincie. Mede door de uitkijktoren
die een prachtig uitzicht biedt over de Schelde en van waaruit de
vertrekkende loodsschepen te zien zijn. Verder is er nog een kleine
aquarium, waar roggen te aaien zijn en haaien zich laten bewonderen.
Aanbevolen link:
Het Arsenaal
