Etappe 21: Hoorn - Volendam
Naar een kaartje van dit gebied
Zaterdagmiddag in het voorseizoen. Er kan nog gelopen worden in Volendam.
Dit is duidelijk een plek die een mens in de zomermaanden maar beter
zoveel
mogelijk moet mijden. Toch ook nu al bussen met Amerikaanse toeristen die
op
de foto willen met 'beautiful wooden shoes'. Temperaturen van 25
graden en
meer maken dat het uiterst stil is in het Volendams Museum. Alleen een
complete familie - broers, zussen, aangetrouwd spul en opa en oma -
banen
zich met kortingskaarten een weg langs de kassa.
Het Volendams Museum is eigenlijk een allegaartje. In zes zalen worden
allerlei onderwerpen heel beknopt aangesneden. Allereerst natuurlijk
poppen
gestoken in de traditionele klederdracht. Er wordt ook getoond hoe die
kleding na het wassen gedroogd wordt: lijnen door het dorp, die opgehouden
worden door speciale staanders, 'roopstokken' geheten.
De muziek, wat Volendam een bekende klank in heel Nederland heeft gegeven,
komt er maar zeer bekaaid af. Slechts één vitrine is gewijd aan de
prestaties van BZN, the Cats en Jantje Smit. En veel meer dan wat
gedateerde
singles en lp's temidden van het materiaal van het visserskoor is het
niet.
Het winkeltje van Thames en en Gaartje Smit uit 1931 is nagebouwd. Gaartje
wist iedereen die galanteriezaak kwam iets te verkopen, vandaar dat ze de
bijnaam 'Gaartje van koppie' kreeg bij de plaatselijke bevolking.
Hiermee is
de basis gelegd voor een winkelketen, die nu de naam Bart Smit draagt.
Bart
is zoon van het ondernemende echtpaar.
Ruim baan is gegeven aan het -naar het schijnt - beroemde
"Sigarenbandjeshuisje". Een zekere Nico Molenbaar begon in 1946
met het
verzamelen van sigarenbandjes. Hij knipte ze precies uit en gebruikte ze
om
er mozaiek-voorstellingen mee te maken op de wanden van zijn huis. Zo werd
onder andere de Sint Pieter in Rome, de Dom van Keulen, de Toren van Pisa
en
de kaart van Nederland vormgegeven met zeven miljoen bandjes (Allemaal
zelf
gerookt? Nee, hij kreeg ze op laatst uit de wijde omgeving toegestuurd).
Toen Nico in 1964 overleed nam zijn buurman Jan Cas Sombroek de hobby over
en plakte er nog 4,5 miljoen bandjes tegen aan. Het huisje werd een
toeristische trekpleister en daarom werd ook naarstig naar een oplossing
gezocht toen het pand in 1993 gesloopt dreigde te worden. De wanden werden
geplaatst in het in 1991 geopende Volendams Museum in het hart van het
dorp.
Het nagebouwde huisje oogt nogal somber. Dat kan komen door de overwegend
donkere kleuren van de bandjes of door de gedachte dat dit allemaal nogal
nutteloos werk is. En tja, wat is mooi?
Snel de frisse lucht weer opgezocht. Langs de boorden van het IJsselmeer
richting Hoorn is het goed lopen. Buiten het broedseizoen mag dat zelfs
stukken door de weilanden. Zo is er een Waterling-wandelroute. Eerst door
Edam, dat ook een openluchtmuseum op zich is. Hier is een kaasmuseum te
vinden. Het is overigens onbegrijpelijk dat er gewoon allemaal autoverkeer
door straten mag die daar van oorsprong nooit voor ontworpen zijn. Dit
kruip-door-sluip-door-gedoe zal ongetwijfeld het gevolg zijn van het
eeuwige
probleem dat al dit soort stadjes heeft: Hoe laat je bewoners wel met hun
auto thuis komen en hoe weer je het toeristische blik?
Direct buiten de bebouwde kom, goed verscholen in het groen, liggen de
resten van Fort Edam. Het is een van de 42 forten uit de zogeheten
"Stelling
van Amsterdam". Het verdedigingswerk werd in delen aangelegd tussen
1885 en
1914. Als wandelaar kun je er overigens alleen van buitenaf naar kijken.
Het
Fort zelf is ook nu nog onneembaar door een brede gracht.
Verderop ligt een modern gedenkteken in de dijk. Waterschap De Waterlanden
bouwde hier in 1998 een uitkijkpunt bij het gemaal Warder. Het Waterschap
staat voor de moeilijke situatie dat een deel van dit gebied gebruikt
wordt
voor landbouw en een ander deel teruggegeven is aan de natuur. De
waterstand
in beide stroken moet verschillen. Er zijn nu plannen om - net als tot de
jaren vijftig - weer meer land onder water te zetten, zodat boeren hun
koeien per boot van het ene naar het andere weiland moeten vervoeren.
Getuige de spandoeken her en der onderweg is niet iedereen het daar mee
eens.
Aanbevolen links:
Bezienswaardigheden
Edam
Alle links over Volendam