Naar een kaartje van
dit gebied
Zo in de herfst is het aangenaam toeven aan de kust van Zeeuws Vlaanderen,
maar als de voortekenen niet bedriegen, dan moet het hier in de zomer
waanzinnig druk zijn. Bij elke duindoorgang honderden fietsenrekken,
overal betaalde parkeerplaatsen (vijf gulden voor een dag) en alle
"bad"-uitvoering van de verder landinwaarts gelegen plaatsen
(zoals Nieuwvliet Bad) bestaan voor 95% uit vakantiehuisjes, pensions en
hotels. En het is een Duitse kolonie, want veel van die huisjes zijn
eigendom van deze enthousiaste zee-liefhebbers. Alle mededelingen op
winkels en in restaurants zijn tweetalig. Zelfs de 41-jarige Badkoerier
meldt het verschijnen van de derde Zeeuwse detective roman "De
moordenaar van het Veerse Meer" met: "Der Neue Zeeland-Krimi ist
da!".
In Cadzand Bad, met in het midden een foeilelijke zuilen-allee, is op deze
warme herfstdag (20 graden op 22 oktober) niets te beleven. Maar vlak daar
buiten ligt het Natuurreservaat Het Zwin, precies op de grens met Belgie.
Het bezoekerscentrum hier ontvouwt een opmerkelijk element uit de
vaderlandse geschiedenis. Ooit was hier een brede zeearm, die diep het
land binnendrong. Steden als Dammen, Aardenburg, Sluis en Sint Anna ter
Muiden profiteerden van de economische bloei die dit met zich meebracht.
Maar de plaatsen hebben altijd al met verzanding te maken gehad, zodat de
bevaarbaarheid steeds beperkter werd en plaatsen onbereikbaar werden.
Hoewel het hier op veel plaatsen zo vlak en rechtlijnig uitziet als in de
Flevopolders kent deze streek een veel rijkere historie. Er is in deze
regio veel gevochten. Noormannen en Romeinen lieten hun macht er gelden,
maar ook Spanjaarden, Engelsen en Fransen hebben er plunderend en
brandstichtend rondgetrokken. En op het Zwin zijn complete zeeslagen
gevoerd. Boeren stuiten nog dagelijks bij het ploegen op verroeste
kanonkogels die de schepen op elkaar afgevuurd hebben.
De Zwinmonding is nog steeds voortdurend in beweging. Al acht keer moesten
graafmachines er aan te pas komen omdat de geul in oostelijke richting
verschuift en zo strand en duinen bedreigt. Het nieuwste wapen in de
strijd tegen de zee is de aanleg van een zogenaamde zandvangput vlak voor
de vloedlijn. Daarin stroomt het water langzamer, zodat de zandkorrels er
bezinken. Overigens kwam de echte doodsteek voor het zeearm tijdens en na
de Tachtigjarige-oorlog door menselijk toedoen. Bij de strijd werden
verschillende dijken (die overigens nu nog mooi te zien zijn in het
landschap) doorgestoken. Daarna werd besloten om stukken in de polderen.
Het is nu een prachtig natuurgebied, waar vooral fietsers aan hun trekken
kunnen komen. Zo is er een panoramafietsroute, die langs de kust en de
schilderachtige dorpjes van het achterland voert.
De sterke stroming hier zorgt er voor dat wandelaars er met regelmaat
haaientanden kunnen vinden. Bij stormweer worden lagen met fossiele resten
dieper in zee – de haai zwemt hier al 400 miljoen jaar rond –
losgewoeld en spoelen er haaientanden en fossiele schelpen en zeeslakken
aan. Met name het strand bij de radartoren bij Nieuwvliet Bad staat bekend
als vindplaats.
Een ander opmerkelijk natuurverschijnsel is de boomkikker. Het dier is
alleen in Twente, de Achterhoek, Midden-Limburg, maar vooral in Zeeuws
Vlaanderen te vinden. Het 4 centimeter lange fel groene diertje is te
vinden in veedrinkplaatsen en grachten. Het kikkertje, nu bezig aan een
winterslaap, ontwaakt weer in maart. De mannetjes, de vrouwtjes hebben
geen kwaakblaas, beginnen dan met hun koorzang. Het gekwaak van een enkel
dier klinkt een kilometer ver. Dat ze hier nog in zulke grote getale
voorkomen is eigenlijk indirect te danken aan Prins Maurits. Die liet
tussen 1604 en 1624 bij Retranchement de vesting Cadsandria bouwen om Het
Zwin te verdedigen. Volgens een bepaling in de Vrede van Munster hadden de
wallen geslecht moeten worden. Dat gebeurde niet en men heeft in het
gebied de natuur zijn gang laten gaan. En juist daar weet de boomkikker,
die door de mensen in deze buurt "Aohepunt" (letterlijk
"hegkikker", omdat ze veel in struiken klimmen) genoemd wordt,
zich te handhaven.
Links
http://www.nieuwvliet.com/
(met strand-cam)
Stichting Zeeuwse
Landschap
Bouw Westerschelde Tunnel
