Etappe 2
Zandvoort – IJmuiden
Al van ver klinkt het geluid van piepende banden en
accelererende motoren waardoor de gedachte dat er “midden in de winter wel
niks te doen zal zijn op het circuit van Zandvoort” direct overboord
gezet kan worden. Het begint met de autoschool van Rob Slootenmaker waar
cursisten de beginselen van het professioneel slippen bijgebracht wordt en
wat direct goed is voor zeker een kwartier kijkplezier. Daarna mag tussen
wat gedateerde houten barakken gekeken worden naar ronden op het echte
circuit van Zandvoort. De kinderen vinden de voorbijscheurende
personenwagens met deuken en stickers boeiend, maar door het ontbreken van
overzicht en het niet weten wie er nu aan het winnen is maakt dat de
aandacht weer snel verdwijnt. Bij de toegangspoort tot dit tussen het
strand van Zandvoort en vakantiepark van Gran Dorado ingeklemde
racedomein staat het uit grijs beton opgetrokken “Nationaal Autosport
Monument”. Daar in 1998 neergezet ter nagedachtenis van de op 24-jarige
leeftijd verongelukte talentvolle coureur Marcel Albers.
Een paar passen verderop begint het strand. Ondanks
dat het zand door je kiezen waait, er door de vloed nauwelijks ruimte om
te lopen is en het moeite kost tegen de wind in te komen is het druk langs
de waterkant. Het is daar altijd druk, moet de conclusie zijn na het zien
van alle neringdoenden die ook op deze vroege zondagmorgen al weer bezig
zijn hun kraam met vlaggen en andere versieringen zo aantrekkelijk
mogelijk te maken voor hongerige wandelaars. Een vishandelaar zet zijn
wagen zelfs dwars over het smalle strand zodat ongemerkt
voorbijlopen absoluut uitgesloten is.
Enige kilometers landinwaarts, in het Nationaal Park
de Kennemer duinen, heerst de wind niet meer. Na entree betaald te hebben
(twee gulden voor volwassenen, vijftig cent voor kinderen en vijf gulden
voor het parkeren) treedt een mens binnen in een bijna on-Nederlands
gebied. De kortste rondwandeling duurt twee uur, de meeste zijn drie uur
of langer. Gevolg is dat al snel geen mens meer te zien is en de wandelaar
echt opgaat in een “stilte gebied” , zonder huizen of auto’s. Met
zelfs een paar wegschietende herten. Alleen een enkele opstijgende Boeing
verstoort zo nu en dan de idylle. Gek idee dat er midden in de Randstad
zo’n enorme lap natuur ligt. Door alle klimmende paadjes, uitkijkpunten,
mooie (zwem)meertjes en een groot aantal prachtige klimbomen vinden
de kinderen het er ‘vet leuk’. Het
gesprek onder de wandeling krijgt een plotselinge wending als een bruin
betonblok naast het pad opdoemt. Het opschrift meldt dat daar onder 92
verzetsmensen begraven liggen. Het uur daarna volgen alleen maar vragen
over ‘waarom de Duitsers dat deden”, “Wat is verzet?”, “Waarom
had Hitler zo’n hekel aan Joden?” en “Zo’n Wereldoorlog kan nu
toch niet meer hè?”. De stemmen verstillen bij het bezoek later aan de
indrukwekkende nationale erebegraafplaats waar 372 verzetsmensen een
laatste rustplaats kregen. Het antwoord op de vraag –later in de auto
– waarom er maar een vrouw bij was moet ik ze schuldig blijven. Er
zullen toch ook vele vrouwen in de Tweede Wereldoorlog geweest zijn die
hun leven voor de ondergrondse gewaagd hebben.
De dag wordt afgesloten met een bezoek aan het Zee-
en Havenmuseum in IJmuiden. Het museum is gehuisvest in de voormalige
zeevaartschool. Het historische pand werd vijf jaar geleden voor een
roemloos einde behoed door een grootscheepse actie onder de bevolking.
Vele vaardige vrijwilligershanden zijn er in de afgelopen jaren in
geslaagd er een tentoonstelling van te maken die op een aantrekkelijke
manier de band van deze streek met alles wat zeevaart te maken heeft
duidelijk maakt. Verschillende gepensioneerde zeelui zijn tijdens (de
overigens beperkte openingstijden, woensdag, zaterdag en zondag van 13 tot
17 uur) aanwezig om met passie te verhalen van de tijden waarin het
expositiemateriaal nog echt gebruikt werd. Het is een bijzonder
kindvriendelijk museum. Er is een filmzaal, waarin met spectaculair
beeldmateriaal getoond wordt dat de Nederlandse Reddingsmaatschappij
letterlijk geen zee te hoog gaat. De dansende en zelfs ronddraaiende
schepen ontlokken regelmatig kreten van bewondering. Overal in het museum
zijn dingen en machines die kinderen zelf mogen bedienen: zoals zelf morse
seinen, in een oud duikpak gaan staan, de sluizen open en dicht doen, in
een hutje slapen van de gravers van het Noordzeekanaal, de compleet
ingerichte stuurhut van een schip, met de satelliettelefoon contact leggen
met Japan en tot slot helemaal boven in een toren op een echte radar
schepen en sneeuwbuien voorbij zien trekken. De bewegwijzering naar het
museum ontbreekt volledig, maar het ligt ten zuiden van het kanaal en wie
het water blijft volgen ziet het markante gebouw vanzelf aan de linkerhand
liggen.
Aanbevolen links:
Circuit Zandvoort,
overzicht van historie.
Foto's
haven IJmuiden.