Europese landschappen in museum

Lenteavond - 1897 - Hugo Simberg, Ateneum Art Museum, Finnish National Gallery, Helsinki


Dreams of nature. Symbolisme van Van Gogh tot Kandinsky is de eerste tentoonstelling ooit die is gewijd aan het symbolistische landschap in Europa. Deze tentoonstelling in het Van Gogh Museum laat zien hoe landschappen van uiteenlopende schilders uit heel Europa eind 19e eeuw doordrongen zijn van symboliek en een emotie of gemoedstoestand weerspiegelen. Aan de hand van 70 poëtische en suggestieve schilderijen van de natuur door bekende en minder bekende kunstenaars wordt van 24 februari tot en met 17 juni 2012 een rijk overzicht gegeven van dit intrigerende, onderbelichte genre binnen het symbolisme.

Topwerken van Van Gogh, Kandinsky, Gauguin, Munch en Mondriaan zijn voor het eerst naast elkaar te zien. Het overgrote deel van de schilderijen is nog nooit eerder in Nederland tentoongesteld. Het symbolisme is een toonaangevende stroming in de schilderkunst tussen circa 1880 en 1910 en behoort tot het verzamelgebied van het Van Gogh Museum. Hoewel het symbolisme vooral bekend staat om de psychisch geladen voorstellingen van de menselijke figuur, was ook het landschap een belangrijk onderwerp. In tegenstelling tot de impressionisten, die de waarneembare werkelijkheid schilderden, zochten de symbolisten in de natuur de expressie van hun eigen emoties, ideeën en dromen. In hun ‘landschappen van de ziel’ verbeeldden zij hun visie op de dood, oneindigheid en de kosmos, gevoelens van nationalisme of ideeën over de wetenschap en moderne tijd.

De tentoonstelling bevat belangrijke bruiklenen uit musea en privécollecties, zoals Böcklins Het dodeneiland (Museum der bildenden Künste Leipzig), Gauguins Visioen van de preek (Scottish National Gallery, Edinburgh), Gallen-Kallela’s Het Keitele-meer (Lahti Art Museum, Viipuri Foundation) en Munchs Melancholie (Bergen Art Museum, Rasmus Meyer Collectie). Dreams of Nature is samengesteld door gastconservatoren Rodolphe Rapetti en Richard Thomson, specialisten op het gebied van de landschapschilderkunst en het symbolisme.

Het symbolisme kwam voort uit de filosofie en poëzie en was nauw verbonden met muziek. Zo liet Kandinsky zich inspireren door de muziek van Schönberg en schreef Rachmaninov een compositie bij Het dodeneiland van Böcklin. In de tentoonstelling kan de bezoeker deze kruisbestuiving tussen de verschillende kunstdisciplines zelf ervaren door muziek te beluisteren uit de tijd van het symbolisme.

Zondaglezingen
Symbolistische landschappen staan ook centraal in de zondaglezingen die het Van Gogh Museum gratis voor zijn bezoekers organiseert. Op 26 februari verzorgt gastconservator Richard Thomson, Watson Gordon Professor of Fine Art, University of Edinburgh de eerste lezing: Europe 1900: New landscapes for changing times (Engels gesproken). Op 11 maart geeft Maarten van Buuren, hoogleraar Moderne Franse Letterkunde, Universiteit Utrecht een lezing over het symbolisme in de literatuur. Op 1 april belicht Frances Fowle, senior curator van de Scottisch National Gallery Edinburgh het onderwerp Symbolist landscapes and silent cities (Engels gesproken). Op 6 mei gaat hoofdconservator tentoonstellingen van het Van Gogh Museum Edwin Becker in op de link tussen schilderkunst en muziek, in de lezing Gedroomde landschappen en muziek, Van Debussy tot Schönberg.

De tentoonstelling wordt georganiseerd in samenwerking met The National Galleries of Scotland in Edinburgh, waar de tentoonstelling te zien is vanaf 14 juli t/m 14 oktober 2012, en Ateneum Art Museum, Finnish National Gallery in Helsinki (van 16 november 2012 t/m 17 februari 2013). In Amsterdam is de tentoonstelling Dreams of nature mede mogelijk gemaakt door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en tot stand gekomen met steun van het Prins Bernhard Cultuurfonds. Meer informatie: www.vangoghmuseum.nl

Reageren

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.