Zelf even de cel in?

Zelf even de cel in? 8

Zelf eens even een cel in?


Echt gebeurd: Moeder tegen dochter als zij bij de uitgang van het Gevangenismuseum in Veenhuizen nog even naar het toilet wil gaan zegt: “Ga nou maar, heus, ze sluiten je daar niet op!”. Na een dagje tientallen cellen gezien te hebben en beelden van mensen die hier sinds 1859 op het Drentse platteland (tegen hun wil) opgesloten werden heeft zo’n uitwerking op de menselijke geest.

Wie Veenhuizen binnenrijdt komt in een soort openluchtmuseum. Het is een andere wereld. Het was hier nog tot het eind van de vorige eeuw een gesloten gebied, waar alleen de cipiers of het administratief personeel mocht rondlopen. Alle anderen zaten of gevangen of werd de toegang geweigerd. Er staan allerlei statige huizen met belerende teksten op de gevels. “Er werd hier alleen hoogstaand Nederlands gesproken, geen Drents”, vertelt een ex-cipier tijdens een rondleiding. “Al het personeel werd van alle streken uit Nederland gerecruteerd”. Status was ook hier belangrijk. Zo kreeg het personeel een woning toegewezen, een uit in totaal 4 klassen. De directeur en de dominee (iedereen die niet meer kon promoveren) kreeg het meest luxe huis. Was je minder belangrijk, dan was je huis ook kleiner.

De woningen waren niet aangesloten op een riolering, maar hadden poeptonnen, die door de “gevangenen” opgehaald en door lege vervangen moesten worden. In de kolonie Veenhuizen werden aanvankelijk alleen landlopers en wezen opgevangen. Blijkens een rondgang door het museum hadden die niet echt een aangenaam verblijf hier. Ze werden heropgevoed om terug te kunnen keren in de maatschappij. Later kwamen er gevangenissen bij. Zoals het nog maar drie jaar geleden gesloten en nabijgelegen In de Rode Pannen. Daar zaten tot begin 2008 gevangenen die in andere gevangenissen niet te handhaven waren, vaak door extreem agressief gedrag. Het was een strafgevangenis met een extra streng regime. Wie een idee wil krijgen hoe zij 23 uur per dag in hun cel zaten (ze werden 2×30 minuten gelucht per dag) kan dat op verschillende plekken in het gebouw ervaren.

Het museum omschrijft zichzelf:

Op 18 mei 1975 werd het eerste Gevangenismuseum in Veenhuizen geopend in een oude betonschuur aan de Hoofdweg in Veenhuizen. Het kwam tot stand dankzij de verzamelwoede en inspanningen van de oprichter, de heer Standhart. Dertig jaar later opende het nieuwe Nationaal Gevangenismuseum zijn deuren in een geheel gerestaureerd dwanggesticht uit 1823. Het museum is inmiddels uitgegroeid tot een professionele organisatie met 24 medewerkers, circa 90 vrijwilligers en een actieve Vriendenvereniging. In 2007 is het uitgeroepen tot beste historisch museum van Nederland en in 2009 haalde het een recordaantal van ruim 100.000 bezoekers.

De redactie van Elke Dag Vakantie.nl was op 21 mei 2011 in het museum toen er een speciale open dag was, met onder andere demonstraties van de ME (zie video hier onder) en met drugshonden. Het is een modern museum, waarvan we ons echter afvragen of de prijs niet aan de hoge kant is voor gezinnen. Op een gewone dag zijn die demonstraties er niet en moet je 7 euro voor volwassenen en 3,50 voor kinderen tot twaalf jaar betalen. Wil je dan ook nog een rondje rijden in de Boevenbus moet je daar 2 euro per persoon voor betalen en ook een kijkje nemen in de nog vrij actuele gevangenis van de Rode Pannen dan komt daar ook nog eens 2 euro bij, dus voor een gezin met vier personen komt een bezoek dan op een bedrag van 37 euro. Het is wel een heel educatief museum, dat door het gebruik van moderne middelen kinderen aanspreekt. Die leren zo over hoe in het verleden in Nederland werd gestraft, maar ook waar je nu terecht komt als je je misdraagt. Of over de gevaren van bolletjes slikkers. Je kunt je hier makkelijk vier uur vermaken. Wie daarna nog wil wandelen kan daarvoor terecht in de nabij gelegen natuurgebieden.

Zelf even de cel in? 9

De binnenplaats.

Zelf even de cel in? 10

Een maquette van het hele complex

Zelf even de cel in? 11

Rondkijken in de Rode Pannen, tot 2008 zaten hier nog gevangenen.

Meer foto’s staan bij Flickr.

Hier onder een video van een demonstratie die de ME gaf in het Gevangenismuseum.

Reageren

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.