Dagje Friesland: zaagmolen IJlst

De Houtzaagmolen De Rat in IJlst.

De Houtzaagmolen De Rat in IJlst.


De naam ‘De Rat’ klinkt niet uitnodigend, maar schijn bedriegt. De naam voor deze Houtzaagmolen in het Friese IJlst heeft alles te maken van de rijke historie van het gebouw. Een bezoek aan het industriële erfgoed is alsof je in een tijdmachine stapt en een paar eeuwen terug gaat in de tijd. Je kunt er dankzij de enthousiaste verhalen van de vrijwilligers een welbestede morgen of middag doorbrengen.

De molen komt van oorsprong uit de Zaanstreek en heeft zijn naam ook aan die periode te danken. Toen stonden er namelijk honderden van dergelijke molens op een rijtje en was naamgeving alleen daarom al noodzaak. Want hoe wist je anders waar je moest zijn als er iets bezorgd moest worden? Deze molen kreeg de naam de Rat. Toen het werk in de Zaanstreek ophield is de molen in zijn geheel verkocht aan een Friese ondernemer, die er nog wel handel voor had. Het gebouw is in stukken uit elkaar gehaald en naar het noorden getransporteerd.

Het historische interieur van de molen. De telefoon werkt nog!

Het historische interieur van de molen. De telefoon werkt nog!

“Ook nu nog worden er dagelijks boomstammen verwerkt tot balken en planken, precies zoals 300 jaar geleden. De Rat is nog één van de weinige molens in Nederland die volop in productie is. Het gezaagde hout wordt veelal gebruikt voor restauratiewerkzaamheden”, zo valt te lezen in de folder van het monument.

“Oorspronkelijk stond de houtzaagmolen in de Zaanstreek, waar De Rat in 1683 als balkenzager werd gebouwd. Bij de intrede van het stoomtijdperk, begin 19e eeuw gingen vele houtzaagmolens over op stoomaandrijving of werden gesloopt”. In 1829 verhuisde de molen naar Friesland. “Tot 1950 zaagde de Rat balken en planken en toen dreigde de sloophamer de molen definitief te vellen. Gelukkig ontfermde de gemeente IJlst zich over de molen en zorgde er voor dat omstreeks 1967 de Rat weer werd voorzien van kap en wieken. Het zou echter nog tot 1977 duren voordat de hele restauratie voltooid was en de Rat weer kon zagen op windkracht”.

Het interieur van de molen.

Het interieur van de molen.

De molen is het hele jaar geopend op zaterdag van 9 tot 17 uur en in de maanden mei tot en met september op woensdag, donderdag en vrijdag van 10 tot 17 uur. Meer informatie: www.houtzaagmolenderat.nl

Hier onder kun je rondkijken in de belangrijkste ruimte van de molen:

Reageren

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.