Het grote geheim van Groet: een gigantische ‘achtertuin’ waar je in kunt (ver)dwalen

De zeehond reageert zeer onderkoeld. Niet dat er iets mis met hem is. Integendeel, hij ligt te genieten en op te warmen in de zon. Aan het eind van een pier, die een paar uur geleden nog in het water lag, treffen Duitse wandelaars hem aan.

Wonderlijk hoe een dier dat geen benen heeft om zich snel uit de voeten te maken kalm blijft als het omringd wordt door mensen en honden. Een jeep van de ‘Zeehonden Wachter’ komt voorbij. Hij benadert het dier, maakt een foto en constateert dat de zeehond in uitstekende gezondheid verkeert. Niks aan de hand dus. ‘Ik blijf hier nog wel even om mensen met honden op afstand te houden.’

Het is een prachtig begin van een nieuwe wandeldag langs het Nederlandse Kustpad. Vandaag etappe Callantsoog – Groet. Ook in Nederland is elke dag een nieuw avontuur te beleven en ligt er indrukwekkende natuur om de hoek klaar om ontdekt te worden.

Onderzoeksreactor

Callantsoog verrast door een grote gratis parkeerplaats vlakbij het strand. Hier blijk je zes parkeerplaatsen te hebben die je het hele jaar – ook in drukke periodes – kosteloos mag gebruiken. Bijzonder!

Na een wandeling van zo’n vijf kilometer zuidwaarts over het strand (Hiervoor mag je me altijd wakker maken, wat is het toch heerlijk om met de wind in je haren langs de bruisende branding te lopen!) gaat het landinwaarts. Ongemerkt heb je dan al twee grote meren in het duinengebied met de simpele namen van ‘Eerste Water’ en ‘Tweede Water’ gepasseerd. Ook hier kun je blijkens de kaart wandelen. Maar ja, je kunt niet alles ineens doen. Dus op het lijstje ‘later nog eens’ gezet.

Tussen de bomen piept de centrale van Petten op. Een installatie die niet gebruikt wordt voor de energievoorziening van ons land, maar ingezet wordt voor medisch onderzoek. Wikipedia daarover: “Het reactorcentrum in Petten is een nucleaire faciliteit die onder meer een kleine kernreactor huisvest voor de productie van radionucliden (radio-isotopen) voor medisch gebruik”.

Dichtbij de centrale ligt een militair schietterrein. Het ziet er uit als een concentratiekamp met een uitkijktoren voor de wacht. Het rare is dat het terrein klein is. Hoe kunnen ze hier schieten? Een online zoektocht leert dat ze in dit gebied de zee inschieten en dat dit terrein binnenkort vernieuwd wordt. “Op het schietterrein Petten worden wapens, wapensystemen en munitie getest. Het terrein is uniek, omdat er met munitie 45 km ver kan worden geschoten. Er wordt over zee geschoten binnen een vast schootsveld”, schrijft het Zijper Landschap.

“Door de flinke investeringen heeft defensie meer wapens en meer munitie gekregen. Die moeten allemaal getest worden, maar in een klein land als Nederland was het voor defensie even zoeken waar dat straks moet gebeuren. (…) Op het militaire oefenterrein bij Petten krijgt Defensie ook toestemming om verder de Noordzee op te schieten. Dat is volgens de krijgsmacht nodig, omdat zij wapens tot hun beschikking krijgen die verder kunnen schieten”, aldus NH-Nieuws.

Atlantikwall

Mijn lunch eet ik op een bankje bovenop een voormalige bunker met uitzicht over de zee. Mooi plekje. Ik ben dicht bij het dorp Petten, dat blijkens een beschrijving in het boek van het Nederlands Kustpad een bijzondere geschiedenis kent: “Op de grens van de Pettemerduinen en de Hondsbossche Zeewering ligt het huidige, vierde dorp, dat dateert uit 1946. Het eerste dorp werd verzwolgen door de zee. Ook het tweede dorpje ging grotendeels verloren door de Allerheiligenvloed van 1570 en het derde dorp werd in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers afgebroken in het kader van de Atlantikwall. In 1946 werd begonnen met de wederopbouw. De architecten Van de Ban en De Vassy hielden indertijd al rekening met het opkomende toerisme en ontwierpen huizen die in de zomermaanden ruimte konden bieden aan toeristen.”

Vervolgens twee kilometer over de Hondsbossche Zeewering. Qua wandeling vrij eentonig, hoewel hier natuurlijk wel weer een knap staaltje ‘Hollandse strijd tegen het water’ is geleverd! Al vanaf 1421 bleek dit een zwak punt te zijn in de verdediging tegen de zee. Herhaaldelijk is er aan gewerkt, maar in 2016 werd met miljoenen kuub aan zand een nieuwe duinenrij gemaakt. Dat moet ervoor zorgen dat dit deel van het land niet overvallen wordt door het water. En als je erdoorheen loopt, zie je ook nog een soort van extra slotgracht als tweede verdedigingslinie.

Strijd tegen Fransen

Het resterende deel (6 km) is vrij rechttoe rechtaan over een dijk en langs een vaart. De dijk geeft uitzicht op een boerenlandschap met daar middenin de Hargermolen. Deze molen dateert uit 1804, maar kende een voorganger: “In 1799 landde hier op de kust een Engels-Russisch invasieleger om een einde te maken aan de in ons land sinds 1795 aanwezige Franse overheersing. Als gevolg van de krijgshandelingen gingen onder andere De Hargermolen en de naburige molens van de Groeterpolder en Pettemerpolder door brand verloren.”

Het stuk langs de Hargervaart maakt een nogal desolate indruk. De aanlegsteigers zien er gedateerd uit. En er staan rare kranen. Toch blijkt het hier soms levendig aan toe te gaan. “De Passanthaven Hargervaart, gelegen in de gemeente Bergen, is een van de oudste ‘Jachthavens’ in Nederland. De haven, gelegen aan de westelijke zijde van de Hargervaart, ligt verscholen, in een unieke omgeving, onderaan de Slaperdijk, met een weids uitzicht over de polders, dichtbij bos, duin en de zee. De Hargervaart is ongeveer 1800 meter lang, waarvan 1600 meter in het vaarseizoen als passantenhaven in gebruik is. De haven biedt ligplaats voor ongeveer 125 boten”, meldt de site Oude Glorie.

Hieronder een video van watersporters die ernaar verlangden om naar deze ‘langste jachthaven van Nederland’ te gaan.

Witte Kerkje

En dan als ’toetje’ loop je Groet binnen. Een mooi dorpje met een prachtig kerkje dat op een terp ligt. “Het Witte Kerkje, dat in 1639 in gebruik werd genomen, verving de oorspronkelijke parochiekerk uit het begin van de 15de eeuw. Sinds 1972 is het erkend en beschermd als rijksmonument.”

En: “Het Witte Kerkje had vroeger een houten vloer. Sinds 1948 bestaat deze deels uit grafzerken die eerder in de hof rondom de kerk lagen. De graven werden geruimd, maar de zerken bleven bewaard. Onder de begravenen waren veel Amsterdamse Joden, die in hun eigen stad niet ter aarde mochten worden besteld en daarom naar Alkmaar of Groet werden gebracht.”

Met het kustpad loop je met een bocht Groet binnen. Over de duinen zie je het Witte Kerkje al liggen. Toen ik met de fiets (die ik al bij het kerkje geparkeerd had aan het begin van de dag) terugging naar mijn auto bij het vertrekpunt, maakte ik nog een kleine omweg door de Schoorlse Duinen, die de achtertuin vormen van dit dorp.

Ook de volgende etappe van het Nederlands Kustpad slingert alleen langs de rand van dit indrukwekkende natuurgebied. Weer iets om toe te voegen aan de lijst ‘ooit nog eens een keer’, want je kunt hier prachtig fietsen en wandelen en makkelijk een hele (zomer)vakantie doorbrengen!