Denemarken als duveltje uit een doosje: dit verraste ons!

Denk ‘vlak’, ‘duurzaam’ en ‘zuivelland’ als je het over Denemarken hebt en op verrassende manieren heb je het totaal mis. Hoewel wij al herhaaldelijk in ons leven naar het Scandinavische land waren geweest, hadden we nog nooit de gehele westkust bezocht. Een groot gemis blijkt tijdens een rondreis van drie weken.

Okay, Denemarken is vlak als je bij Padborg het land binnenrijdt en richting Ribe koerst. Het lijkt soms zelfs sterk op ons polderlandschap. Maar verderop blijken wij op een klif te staan van 40 meter hoogte of een zandbult van zelfs 60 meter. En onder Aarhus heb je een prachtig glooiend landschap, alsof je door Limburg toert of delen van Frankrijk.

Een andere openbaring deed zich na een paar dagen voor: ‘Waarom hebben ze hier geen zonnepanelen op het dak of van die hele zonneparken?’, was een gedachte die opkwam. Je zou zeggen: Denen staan voor duurzaam. En dat is ook zo, alleen ze hebben vooral ingezet op windenergie. En dat hebben ze dan ook genoeg. We hebben op de Bovbjerg Camping gestaan, waarbij ’s nachts de wind met vlagen van 52 km per uur uit zee kwam; dan wil je caravan wel heen en weer schudden. Al in de jaren zeventig begonnen de Denen met de bouw van windparken en dat levert nu allemaal al zoveel stroom op dat ze daarmee 54% van de totale behoefte kunnen voorzien.

En dan de zuivel: koeien genoeg hier. Er staan ook meer dan genoeg zuivelproducten in de schappen van de supermarkten, máár nauwelijks toetjes. Daar blijken ze niet zo van te houden. Ze kiezen liever voor koffie met citroencake als toetje leert een zoektocht op internet. En inderdaad, citroencake is in vrijwel elke supermarkt te vinden. En die is lekker!

Tips enzo

Nu had deze zomervakantie voor ons geen centraal thema. De rest van dit verhaal bestaat dan ook uit concreet allerlei beknopte tips van dingen die we gezien hebben. En dat dan vooral aan de hand van foto’s. Zodat jij er je voordeel mee kunt doen als je een volgende keer naar hetzelfde deel van Denemarken gaat.

Stop 1: Ribe

We begonnen in Ribe, de oudste stad van het land. Daar stonden we op de luxe Ribe Camping. Niet goedkoop, maar superluxe sanitair, een zwembad, vlakbij een grote supermarkt en een bos eromheen waar je makkelijk een uur kunt wandelen. Hier vandaan zijn we ook wezen fietsen, onder andere naar een monument dat de hoogste waterstanden bij de zee aangeeft. En dan op de terugweg op bezoek in het Ribe VikingeCenter.

Verder nog een uitstap naar het bijzonder fotogenieke object Mennesket ved havet. Vier gigantische beelden van mannen die over het water uitkijken. Daar bij staan werkt behoorlijk vervreemdend. Verder zijn we over een strekdam naar het eiland Rømø gereden. Grote attractie daar is de enorme zandvlakte (strand), waar je met je auto of camper overheen mag rijden. Dat wordt dan ook massaal gedaan. Verder is er niet veel te beleven. Er is nog een muurtje van walvistanden en aan het andere eind staat een mini-duikboot (op de foto’s lijkt hij groter) op schragen. Zonder enige tekst of uitleg. Na zoekwerk bleek het volgende: de UC2 Kraka is een zelfgebouwde mini-onderzeeboot, in 2005 voltooid door Peter Madsen en Claus Nørregaard. Ze is 12,6 meter lang en heeft een diesel-elektrische aandrijving. Peter Madsen werd in 2018 veroordeeld voor de moord op de Zweedse journaliste Kim Wall, wier lichaam hij in stukken had gesneden. Dat gebeurde echter niet in de Kraka, maar in een van zijn andere onderzeeërs.

Verder waren we nog in de Tirpitz bunker. Daar hebben ze de natuurlijke omgeving en de oorlogshistorie op een boeiende manier weten samen te brengen in meerdere exposities.

Stop 2: Bovbjerg

Hoewel het klimaat natuurlijk op dat van Nederland lijkt, hebben we bij de tweede stop onze winterjassen nog aan gehad in juni. Het woei en regende hier flink. Gelukkig klaarde het in de loop van de vakantie op. De Bovbjerg camping vonden we van alle die we bezocht hebben de mooiste camping: lekker ruim, mooie hagen, bijzondere plekjes, dicht bij zee (wel stenen strand), broodjesservice waarbij je dat wat je besteld had de volgende morgen door de bijzonder aardige eigenaar Fabian zelf bezorgd kreeg op je plek.

Het levensverhaal van Fabian vond ik in een recent artikel van de Süddeutsche Zeitung (maart 2026). Het luidt in samengevatte vorm zo: Fabian Rauecker, opgegroeid in Schwabing (München), bouwde daar een veelzijdige carrière op in de uitgaansscene: hij managede de bands La Brass Banda en Dicht&Ergreifend, verkocht ijs in de Engelse Tuin en runde samen met Stefan Schröder de kroeg Substanz, die ze in 2021 midden in de pandemie heropenden met een nieuwe maritieme look. Zijn vertrek naar Denemarken kwam voort uit zijn relatie: hij had zijn Deense partner leren kennen op een concert van La Brass Banda in Aarhus, en toen hun oudste zoon moest kiezen tussen twee schooltypes, besloten ze in augustus 2023 simpelweg te verhuizen om die keuze te omzeilen. Via de website van een Duits ticketbedrijf waarvoor hij werkte, stuitte hij toevallig op de advertentie van een ouder Deens echtpaar dat hun verwaarloosde camping kwijt wilde.

Hoewel hij zichzelf geen kampeerder of bergmens noemt, raakte hij verliefd op de natuurlijke ligging aan de steile kust bij Lemvig en kocht hij, na gesprekken met banken en Münchense vrienden, het vier hectare grote terrein met zijn windkerende heggen, lege zwembad en kapotte minigolfbaan. Net als bij Substanz pakte hij de renovatie geleidelijk aan en gebruikte hij dezelfde aanpak als bij een kroeg of band: verhalen vertellen en emoties oproepen. Inmiddels zijn de sanitaire voorzieningen en blokhutten vernieuwd, is de camping omgedoopt tot Bovbjerg Camping met een rode vuurtoren als symbool, en is hij, na de scheiding van zijn partner na zeventien jaar, alleen verdergegaan met het project — terwijl hij zijn kinderen om de beurt bij zich heeft en regelmatig terugkeert naar zijn vertrouwde plekken in München.

Hier bezochten we o.a.: Een kalksteengroeve waar je op jezelf doorheen mag dolen (leuk!), de Bovbjerg-vuurtoren waar ze in het restaurant heerlijk zelfgemaakt ijs verkopen, het Sneglehuset in Thyborøn (aardig voor een paar foto’s, maar meer ook niet), in diezelfde plaats het Sea War Museum Jutland over een gigantische zeeslag die hier voor de kust heeft plaatsgevonden in de Eerste Wereldoorlog (hadden we geen weet van, maar wel weer triest hoeveel jonge levens ‘voor het vaderland’ moesten sterven), de Spottrupborg – een van de weinige kastelen die Denemarken heeft (Nederland, Duitsland en Frankrijk hebben er gemiddeld, gerekend naar het oppervlak, veel meer).

Stop 3: Løkken

Vanaf Gl. Klitgaard Camping loop je zo naar het strand, maar dan moet je wel via een hele lange provisorische ladder van boven naar beneden een klif af. Een bijzondere plek, met een mooi strand. Misschien niet handig met kleine kinderen, maar ook hier mag je met de auto over het strand. Dus wie verderop via het dorp het zand oprijdt, kan hier ook met kleintjes genieten.

Hier bezochten we de vlakbij gelezen iconische Rubjerg Knude vuurtoren. Het verhaal van deze vuurtoren in het kort: De vuurtoren staat op de top van de Lønstrup Klint, ongeveer 60 meter boven zeeniveau, nabij het plaatsje Rubjerg in de gemeente Hjørring. De bouw begon in 1899 en op 27 december 1900 werd de toren voor het eerst ontstoken.

De locatie, ooit zorgvuldig gekozen vanwege het uitzicht over de Noordzee, bleek tegelijk de grootste vijand van de toren. Verstuivend zand en kusterosie vormen al lange tijd een serieus probleem in het gebied; de kust erodeert gemiddeld 1,5 meter per jaar. Door de oprukkende duinen werd de vuurtoren steeds moeilijker te onderhouden, en op 1 augustus 1968 werd hij definitief buiten gebruik gesteld. Het gebouw deed daarna nog jarenlang dienst als museum en koffieshop, totdat aanhoudende zandverstuiving in 2002 tot de definitieve sluiting leidde. De bijgebouwen raakten zwaar beschadigd door het stuifzand en werden uiteindelijk gesloopt; alleen de toren zelf bleef overeind.

Begin deze eeuw stond de vuurtoren nog maar enkele meters van de duinrand en dreigde hij in zee te storten — de verwachting was dat dit uiterlijk in 2023 zou gebeuren. Om dit te voorkomen, besloot men tot een ingrijpende reddingsoperatie. De werkzaamheden startten op 14 augustus 2019, en op 22 oktober 2019 werd de 23 meter hoge toren, die maar liefst 720 ton weegt, over speciaal aangelegde rails 70 meter landinwaarts verplaatst.

Deze technisch indrukwekkende operatie had ook een prijskaartje: de verhuizing kostte ongeveer 5 miljoen Deense kronen, omgerekend zo’n 0,7 miljoen euro, en werd gefinancierd door de gemeente Hjørring met steun van de Deense overheid.Dankzij deze verplaatsing wordt verwacht dat de vuurtoren tot rond 2060 veilig blijft staan. Tot die tijd is Rubjerg Knude Fyr vrij te beklimmen en uitgegroeid tot een van de meest bezochte en gefotografeerde bezienswaardigheden van Noord-Jutland: een indrukwekkend symbool van de voortdurende strijd tussen mens en natuur.

Verder bezochten we hier een prachtig zandsculpturenpark, even verderop bezochten we Fort Hanstholm dat het ‘Gibraltar van het Noorden’ moest worden, maar waar de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog nooit daadwerkelijk een schot vandaan gelost hebben (je kunt de mannenvertrekken etc. nog precies zien met poppen hoe het in het echt was), en we hebben gefietst door nationaal natuurpark Thy en keken bij ‘Cold Hawaii’, waar door het gebrek aan wind toen net nauwelijks gesurfd werd, helaas. En in Hirtshals staat – volgens eigen zeggen – het grootste aquarium van Noord-Europa. Het is in ieder geval heel indrukwekkend (zou een verhaal op zich waard zijn) en erg leuk voor kinderen.

Stop 4: Aarhus

Wat een leuke stad is dit! Aarhus voelt als ’thuis’ aan (Zwolle, voor ons). Niet te groot en te druk, maar toch is het de tweede stad qua omvang van Denemarken. Je kunt er gezellig winkelen en hebt er prachtige musea. Toen wij er waren was het net diplomatijd en dan krijgen de geslaagden allemaal een soort van kapiteinspet. Dat schijnt een traditie te zijn die al tot achttienhonderzoveel teruggaat. We stonden even buiten de stad op First Camp Ajstrup Strand, maar dat vonden we van de vier die we bezochten de minste camping (te duur, rare plekken -smal, tarief per formaat – en sanitair bleek slecht schoongehouden te worden).

Hier bezochten we onder andere: Kunstmuseum Aros (met een prachtig uitzicht over de stad) en het openluchtmuseum Den Gamle By (ooit 50 jaar geleden met m’n ouders bezocht, maar nu uitgebreid met een mooi deel over woningen en bedrijven uit 1974, leuk om te beleven). En even buiten de stad nog naar het Moesgaard Museum (archeologische vondsten, skeletten van meer dan 3000 jaar oud, die heel gaaf zijn gebleven. Hier moet je echt de tijd voor nemen, mooi gemaakt museum!).

Dus doe Denemarken, net als wij, als je een verrassende vakantiebestemming wilt!

• Deze trip is mede gebaseerd op tips die we kregen van VisitDenmark.